Overview:
'महानगर' या कथासंग्रहातील कथा शहरी आणि औद्योगिक जीवनाच्या पार्श्वभूमीवर घडतात. आधुनिक जीवनाचा अविभाज्य भाग बनलेल्या यंत्रांचा मानवी भावविश्वावर होणारा प्रत्यक्ष-अप्रत्यक्ष परिणाम या कथांमधून प्रभावीपणे उलगडतो. शस्त्रक्रियेत जीव वाचवणारे वैद्यकीय यंत्र असो, स्मशानातील विद्युतदाहिनी असो, मोटारीचे इंजिन असो किंवा मानवी लैंगिकतेच्या बाजारू वास्तवाचे निर्विकार चित्र टिपणारा कॅमेरा—प्रत्येक यंत्र मानवी अस्तित्वाशी एक वेगळाच संवाद साधताना दिसते. महानगरी जीवनपद्धती अनेक मूलभूत प्रश्न उपस्थित करते—माणूस यंत्रांचा वापर करतो की यंत्रेच माणसाला नियंत्रित करू लागतात? यांत्रिकीकरणाच्या या युगात माणसालाही यंत्राप्रमाणे गृहीत धरले जाते का? शहरांच्या वाढत्या रचनेत माणुसकी विस्तारते की अधिकच आक्रसते? मिलिंद बोकील यांच्या या कथा मानवी मनातील अंधार-प्रकाश, दिवस-रात्र, यांत्रिकता-भावनिकता अशा द्वंद्वात्मक ताणांचा सूक्ष्म वेध घेतात. या अंतःसंघर्षाचाच शोध हा या कथासंग्रहाचा गाभा आहे. या पुस्तकाला ज्येष्ठ चित्रकार सुधीर पटवर्धन यांच्या चित्रांची कलात्मक साथ लाभली आहे. मुखपृष्ठ आणि मलपृष्ठावरील त्यांच्या चित्रांमधून माणूस, कुटुंब आणि प्रवास ही त्रिसूत्री प्रभावीपणे व्यक्त होते. मुखपृष्ठावरील रेल्वे पुलावरील अस्वस्थ धावपळ आणि मलपृष्ठावरील नागरी विषमतेचे चित्रण, बोकील यांच्या कथांतील अव्यक्त आशयाशी एक अर्थपूर्ण आणि संवेदनशील संवाद साधते.