छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या व्यक्तिमत्त्वाइतकीच त्यांच्या शस्त्रांविषयीची उत्सुकता आजही तितकीच जिवंत आहे. भवानी तलवार नेमकी कशी होती? देवीने ती महाराजांना दिली ही कथा कितपत सत्य आहे? समकालीन चित्रे, पाषाणशिल्पे आणि ऐतिहासिक साधनांमध्ये त्यांच्या तलवारीचे स्वरूप कसे दिसते? तसेच अफजलखान वधावेळी वापरलेली वाघनखे खरोखर अस्तित्वात आहेत का, आणि आज ती कुठे आहेत?

इतिहास संशोधक इंद्रजित सावंत यांच्या “शोध भवानी तलवारीचा” या अभ्यासपूर्ण पुस्तकात याच प्रश्नांचा सखोल आणि संशोधक दृष्टिकोनातून वेध घेतला आहे. दुर्मीळ छायाचित्रे, समकालीन पुरावे आणि विविध ऐतिहासिक संदर्भांच्या आधारे लेखकाने शिवरायांच्या शस्त्रांचा मागोवा घेतला आहे.

या पुस्तकाचे वैशिष्ट्य म्हणजे भावनिक कथनापेक्षा पुराव्याधारित अभ्यास. विशेषतः भवानी तलवारीचा शोध घेताना लेखकाने केलेला पाठपुरावा वाचकाला विचार करायला भाग पाडतो. अभ्यासांती लंडनमधील ‘जगदंबा’ तलवार हीच शिवरायांची असण्याची शक्यता सर्वाधिक असल्याचे मत मांडले जाते.

शिवचरित्राशी जोडलेल्या दंतकथा आणि इतिहास यामधील सीमारेषा ओळखून देणारे, तसेच मराठी वाचकांच्या मनातील कुतूहलाला संशोधनाची दिशा देणारे हे पुस्तक — इतिहासप्रेमींसाठी एक महत्त्वपूर्ण वाचन ठरते.