Overview:
भारतामध्ये हिंदूंच्या मानवी अधिकारांवर गदा येत असल्याचे अनेक घटनांमधून आणि उपलब्ध पुराव्यांतून दिसून येते, असा दावा या पुस्तकात मांडला आहे. मात्र या विषयावर सार्वजनिकरीत्या भाष्य करणं अनेकदा 'पोलिटिकली करेक्ट' किंवा शिष्टसंमत मानलं जात नाही. लेखकाच्या मते, भारतासह जगभरात हिंदू समाजाची प्रतिमा नकारात्मक पद्धतीने उभी करणारी एक व्यापक वैचारिक आणि आर्थिक यंत्रणा कार्यरत आहे. तिचा परिणाम असा होतो की, हिंदूंमध्ये स्वतःच्या परंपरा आणि सांस्कृतिक ओळखीबद्दल अपराधगंड निर्माण होतो आणि ते सतत स्पष्टीकरण देण्याच्या किंवा माफी मागण्याच्या भूमिकेत उभे राहतात. प्रोग्रेसिव्हिजम, सेक्युलॅरिझम, लिबरॅलिझम आणि वोकीझम या आधुनिक पाश्चात्त्य विचारप्रवाहांनी भारतीय बौद्धिक आणि सांस्कृतिक क्षेत्रावर मोठा प्रभाव टाकला आहे. लेखकाच्या मते, या विचारधारांचा चिकित्सक अभ्यास करून त्यांना तर्क, इतिहास आणि उपलब्ध संदर्भांच्या आधारे प्रत्युत्तर देण्याचा प्रयत्न युगसंवादमध्ये करण्यात आला आहे. मराठी ललित साहित्यविश्वात या विचारप्रवाहांचा प्रभाव दीर्घकाळ राहिला असला, तरी त्यांच्या गृहीतकांचा पुनर्विचार करण्याची आवश्यकता लेखक मांडतो. या पुस्तकातील अकरा युगसंवाद वाचकांना विविध वैचारिक प्रश्नांकडे नव्या दृष्टीने पाहण्यास प्रवृत्त करतात. भारतीय चिंतनपरंपरेचं एक वैशिष्ट्य म्हणजे हजारो वर्षांपासून जोपासली गेलेली संवाद आणि वादसंस्कृती. पूर्वपक्ष आणि उत्तरपक्ष या दोन भिन्न भूमिकांचा विचार करून त्यांच्यातील संवादातून सत्याचा शोध घेण्याची परंपरा आपल्या वेद, उपनिषदे आणि पुराणांमध्ये दिसून येते. पाश्चात्त्य परंपरेतही प्लेटोच्या संवादांमधून अशाच प्रकारची सत्यशोधनाची पद्धत विकसित झालेली आढळते. युगसंवाद लिहिताना याच संवादपरंपरेचा आधार घेतला आहे. लेखकाची भूमिका स्पष्ट आहे—सत्य हे वितंडवादातून नव्हे, तर परस्परसंवाद, तर्क आणि चिकित्सक विचारातून अधिक प्रभावीपणे समोर येते. पुस्तकाच्या परिशिष्टात समाविष्ट केलेल्या सुमारे १३० ग्रंथांची संदर्भसूचीही या वैचारिक प्रवासाला समृद्ध करणारी असून ती वाचकांनी आवर्जून अभ्यासावी, असे लेखक सुचवतो.