Overview:
लोकसाहित्याच्या ज्येष्ठ अभ्यासक डॉ. तारा भवाळकर यांचे महत्त्वपूर्ण वैचारिक पुस्तक – मिथक आणि नाटक मिथक आणि नाटक या ग्रंथामध्ये १९२० पर्यंतच्या मराठी पौराणिक नाटकाचा सखोल अभ्यास मांडण्यात आला आहे. डॉ. तारा भवाळकर यांच्या प्रबंधाचा उत्तरार्ध या पुस्तकात समाविष्ट असून, विष्णुदास भावे यांच्या नाटकांपासून खाडिलकरांच्या पौराणिक नाटकांपर्यंतच्या मराठी पौराणिक नाटकाच्या जडणघडणीचा चिकित्सक परामर्श यात घेतला आहे. पौराणिक नाटकाची संकल्पना, त्यामागील पुराणकथा, तिचे स्वरूप आणि पुराणकथा व नाटकनिर्मिती यांतील अन्योन्य संबंध यांचे सविस्तर विवेचन या ग्रंथात आढळते. तसेच प्रारंभीच्या विधिनाट्यापासून आधुनिक नाटकापर्यंत झालेल्या प्रवासाचा मागोवा घेताना नाट्यवस्तू, नाट्यस्थळ, नट आणि प्रेक्षक या सर्व घटकांचा अभ्यासपूर्ण ऊहापोह लेखिकेने केला आहे. मिथकीय समीक्षादृष्टीतून साकारलेले हे लेखन मराठी पौराणिक नाटक समजून घेण्यासाठी तसेच लोकसाहित्याच्या अभ्यासाच्या नव्या कक्षा उलगडून पाहण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचे ठरते. संशोधक, विद्यार्थी आणि नाट्य-अभ्यासकांसाठी हा ग्रंथ एक मौल्यवान संदर्भग्रंथ आहे.