"जब आदमी मर जाता है, तो उसका क्या रह जाता है?"

हा प्रश्न मनात घेऊन सुरू होणारी 'रारंग ढांग' ही प्रभाकर पेंढारकर यांची कादंबरी शेवटचं पान उलटल्यानंतरही वाचकाची साथ सोडत नाही.

मुंबईतील सुखाची नोकरी सोडून विश्वनाथ मेहेंदळे हिमालयातील दुर्गम भागात जातो. जिथे प्रत्येक दिवस हा निसर्गाशी सामना असतो, प्रत्येक पाऊल मृत्यूच्या सावलीत टाकावं लागतं आणि प्रत्येक रस्ता असंख्य माणसांच्या श्रमांनी घडत असतो. पण ही केवळ हिमालयाची किंवा रस्ते बांधणाऱ्या अभियंत्यांची कथा नाही.

ही माणसाच्या तीन संघर्षांची गोष्ट आहे—निसर्गाशी, इतर माणसांशी आणि सर्वांत महत्त्वाचं म्हणजे स्वतःच्या मनाशी.

प्रभाकर पेंढारकर यांची लेखणी इतकी जिवंत आहे की पुस्तकात एकही चित्र नसतानाही हिमालयातील बर्फ, थंडी, शांतता आणि रौद्र सौंदर्य वाचकाला प्रत्यक्ष अनुभवता येतं. मेजर बंबा, कॅप्टन मिनू खंबाटा, कर्नल राईट, सर्जेराव गायकवाड, उमा, कॅप्टन नायर यांसारखी पात्रं पुस्तक संपल्यानंतरही आपल्या आठवणीत राहतात.

"थकव्यासारखी उशी नाही, श्रमासारखी गादी नाही" आणि "रस्ता म्हणजे केवळ दोन बिंदूंना जोडणारं अंतर नव्हे..." यांसारखे विचार जीवनाकडे पाहण्याची दृष्टीच बदलून टाकतात.

'रारंग ढांग' ही केवळ एक कादंबरी नाही. ती ध्येयासाठी झटणाऱ्या माणसांची, श्रमाच्या सौंदर्याची, हिमालयाच्या भव्यतेची आणि आयुष्याचा अर्थ शोधणाऱ्या प्रत्येक वाचकाची कथा आहे. एकदा हातात घेतली की शेवटचं पान वाचल्याशिवाय खाली ठेववत नाही आणि संपल्यानंतरही मनात दीर्घकाळ रेंगाळत राहते.